1372826956:AAFe2Py65GSQkfGiRnXuOQ-eD9yXcwMv988

AutoCAD’de Ölçeklendirme Nasıl Yapılır

Bu makalemde sizler ölçeklemenin gerekli olduğu pek çok senaryoyu dahil edip bunları ilgili örneklerle açıklayacağım.

Basit SCALE Komutu

SCALE komutunu kullanarak, AutoCAD‘de bir nesnenin boyutunu değiştirebilirsiniz. Ölçek “Scale“ komutunu açıklamak için, X ekseni boyunca 10 birim ve Y ekseni boyunca 15 birim uzunluğu olan aşağıdaki şekilde görünen pencere bloğunu kullanacağım.

Aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere, şeritin Giriş “Home” sekmesinin Düzenleme “Modify” panelinden Ölçek “Scale” aracını seçin veya SC komut kısa yolunu kullanın.

Pencere çizimini seçin ve Enter tuşuna basın. Şimdi ölçeklendirme temel noktasını “base point” seçmeniz gerekiyor. Nesne ölçeklendiğinde bu temel noktasını “base point” sabit kalacaktır; bu durumda pencerenin sol alt köşesini temel nokta olarak kullanıyorum.

Komut satırında artık ölçek faktörünü “scale factor” belirlemenizi isteyen veri istemi (uyarı) görüntülenecektir. Bu ölçek faktörü “scale factor” baslında pencerenizin son boyutunu belirler.

0 ila 1 arasında bir ölçek faktörü “scale factor”, nesnenizin boyutunu (bu durumda pencere) azaltacaktır. Örneğin, 0,5‘lik bir ölçek faktörü “scale factor”, çiziminizin toplam boyutunu orijinal boyutlarının yarısına indirecek ve 0,25‘lik bir ölçek faktörü “scale factor”, nesnenin boyutunu orijinal boyutun dörtte birine indirecektir.

Benzer şekilde, 1‘den büyük ölçek faktörü çizimin boyutunu arttıracaktır. Örneğin, 2‘lik bir ölçek faktörü, pencerenin boyutu orijinal değerinin iki katı artıracaktır ve 3‘lük bir ölçek faktörü, üç katı büyütecektir.

İstediğiniz ölçek faktörünü “scale factor” girin ve Enter tuşuna basın. Ben örneğimizde, 2‘lik bir ölçek faktörü “scale factor” kullanıyorum. Nesnenin son boyutu X ekseni boyunca 20 birim ve Y ekseni boyunca 30 birim olacak.

 

Ek ipucu: Şayet ölçek değiştirildikten sonra orijinal nesneyi çiziminizde tutmak istiyorsanız, ölçek faktörü için veri istemi (uyarı) geldiğinde,  aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere komut satırından Kopyala ”Copy” seçeneğini tıklayın.

Referans Kullanarak Ölçekleme

Şimdi şöyle bir senaryoyu göz önünde bulunduralım:

Önceki örnekte kullanılan X eksenli 10 birim uzunluk ve 15 birim yükseklikteki pencereye sahibiz. Şimdi, bu pencerenin boyutunu değiştirmek istiyoruz; böylece X ekseni boyunca uzunluk artık 17 birim olacak ve yükseklik buna orantılı olarak değişsin.

Bu durumda, nesnenin boyutunu değiştirmek için Referans ”Reference” komut seçeneğini kullanabilirsiniz.

SCALE komutunu bir kez daha başlatın ve ardından pencereyi seçin ve Enter tuşuna basın. Şimdi pencerenin sol alt köşesini taban noktası olarak belirtin. (şayet isterseniz başka herhangi bir temel noktayı da kullanabilirsiniz).

Aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere şimdi komut satırında sizden ölçek faktörünü isteyen veri istemi (uyarı) görüntülenecektir. Bu veri isteminde, komut satırından Referans “Reference” seçeneğine tıklayın.

Şimdi komut satırında referans uzunluğunu “reference length” belirlemenizi isteyen veri istemi (uyarı) görüntülenecektir. 10 yazın ve Enter tuşuna basın, bu pencerenin X ekseni boyunca geçerli olan uzunluğudur.

Şimdi komut satırında, pencerenin 10 birim uzunluğundaki çizgisi için istediğiniz yeni uzunluğu belirlemenizi isteyen veri istemi (uyarı) görüntülenecektir. 17 yazın ve tekrar Enter tuşuna basın.

Şimdi pencerenin tabanı 17 birim olacak ve pencerenin yüksekliği otomatik olarak orantılı olarak değişecektir.

Sizin de gördüğünüz gibi, bir nesnenin boyutunu mevcut diğer nesneler veya herhangi bir referans uzunluğuna referanslayarak değiştirmek istediğiniz zaman, SCALE komutunun bu seçeneği oldukça kullanışlıdır ve bu durumda, ölçek faktörünü belirtmeniz gerekmez.

Blokları Ölçekleme

Yukarıda açıkladığım SCALE komutu seçenekleri blok referanslar için çalışacak ve bloklar için herhangi bir özel özellik kullanmanız gerekmeyecektir. Bununla birlikte, bloklarınızı burada açıklayacağım gibi X, Y ve Z ekseni boyunca farklı ölçek faktörleri ile ölçeklendirebilirsiniz.

Bu konuyu açıklamak için, aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere basit bir sandalye çizimini kullanacağım.

İlk olarak, bu basit nesneyi bir bloğa dönüştürmeliyiz ve bunun için BLOCK (B) komutunu kullanabilirsiniz. Bu makalemde, AutoCAD‘de bir blok oluşturma hakkında daha fazla bilgi anlatılmaktadır.

Blok oluştururken, aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi Uniform olarak Ölçekle “Scale Uniformly” işaretleme kutusunun işaretini kaldırdığınızdan emin olun.

Bloğunuzu hazırladıktan sonra, ölçekleri değiştirebilir ve ardından çiziminize ekleyebilirsiniz. Bloğu kullanmak için, INSERT (I) komutunu kullanın.

Komut satırına I yazın ve Enter tuşuna basın. Yerleştir “Insert” iletişim kutusu görünecektir. Bu iletişim kutusunda, bloğun ölçeğini X, Y ve Z ekseni boyunca ayrı ayrı atayabilirsiniz. Şayet ölçek faktörünün değerini X, Y ve Z ekseni boyunca aynı tutarsanız, bloğun boyutu değişecektir.

Biz X ekseni boyunca 1 ve Y ekseni boyunca 1.5 ölçek faktörünü kullanalım ve Z ekseni boyunca ölçeği 1 olarak tutalım.

Şimdi OK düğmesine tıklayın ve bloğu yerleştirmek için, çizim alanınızda bir noktayı tıklayarak seçin. Genel ölçek “Uniform scale” ile aşağıdaki şekilde sağ tarafta (A) görünen orijinal blok sol taraftaki (B) gibi görünecektir.

Sizin de açıkça görebildiğiniz gibi, bu durumda blok, sadece Y yönünde, 1.5‘lik bir faktöre ölçeklendirildi.

Harici Çizimleri “Xref” ve İmajları Ölçekleme

Harici çizimler “Xrefs”, bir çizimde referans olarak eklenebilecek DWG dosyaları, PDF veya imajlar gibi öğelerdir. Harici çizimlerinizi “Xrefs” çiziminize yerleştirirken ölçeklendirebilirsiniz ya da çizimin içine yerleştirildikten sonra bile boyutlarını değiştirebilirsiniz.

Bu örnekte bir DWG dosyası kullanacağım ama aynı yöntemi PDF dosyası ve imajlar için de kullanabilirsiniz.

Komut satırına ATTACH yazıp Enter tuşuna basın. Referans Dosyası Seç “Select Reference File” iletişim kutusu açılacaktır. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi, Dosya Tipi: “Files of Type:” aşağı açılır listesinden DWG tipini seçin. Şimdi dosyanızın kaydedildiği konumu bulun ve ardından çizimi seçip Aç “Open” düğmesine tıklayın.

Aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere, farklı eksenler için farklı ölçek atayabileceğiniz Harici Referans İliştirme “Attach External Reference” iletişim kutusu açılır ve iliştirilecek harici çizimin “xref’” orijinal boyutunu korumak için, ölçek “scale” değerini tüm eksenler için 1 olarak tutabilirsiniz.

Harici çizimi “Xref’” ekledikten sonra bile, özellik paletini kullanarak ölçeğini değiştirebilirsiniz. Sadece çizim alanından harici çizimi “xref’” seçip komut satırına PR yazıp Enter tuşuna basın. Özellikler “Properties” paleti açılacaktır; palette aşağı doğru ilerleyin ve paletin Geometri “Geometry“ sekmesinden ölçeği değiştirin.

İliştirilen harici çizimin “xref’” genel ölçeğini değiştirmek için SCALE komutunu da kullanabilirsiniz.

Benzer şekilde iliştirilen imajların ve PDF dosyalarının ölçeğini de değiştirebilirsiniz. Burada açıklamak için bir kat planının bir imajını çizimime iliştireceğim.

Komut satırına ATTACH yazıp Enter tuşuna basın; ardından bir imaj dosyasını seçin ve OK düğmesine tıklayın. İmajı yerleştirmek için, çiziminizde bir noktayı belirleyin ve 1 değerinde olan varsayılan ölçeği kabul etmek için, Enter tuşuna basın.

İmaj çizime eklendikten sonra aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi görünecektir.

Çizime eklenen bu imaj düzgün ölçeklenmemiş durumda. Yani resimdeki 10 birim çizimde 10 çizim birimi değil. Bunu düzeltmek için, kat planı imajındaki mevcut herhangi bir ölçüyü referans alarak bu resmi tekrar ölçeklendirmemiz gerekir.

Aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere bu kat planının üstünde bulunan 10 birimlik uzunluğu referans alalım.

Komut satırına SC yazın ve komutu başlatmak için Enter tuşuna basın. Şimdi kat planı görüntüsünü seçin ve tekrar Enter tuşuna basın. Resmin sol üst köşesini temel nokta “base point” olarak tanımlayın ve daha sonra komut satırından Referans “Reference” seçeneğini seçin.

Şimdi referans noktasını belirtmek için önce A noktasına daha sonra B noktasına (aşağıdaki resme bakın) tıklayın ve 10 yazdıktan sonra, tekrar Enter tuşuna basın. Artık imajdaki AB mesafesi 10 olarak değiştirilecek ve diğer mesafeler buna göre ayarlanacaktır.

Bu örneğimiz için ben, Mimari “Architectural” birimleri kullandım. Bu nedenle, bu örnekte SCALE komutunun Referans “Reference”  seçeneğini kullanmadan önce birimleri mimari “arhitectural” olarak değiştirdiğinizden emin olun. Birimleri mimari “arhitectural” olarak değiştirmek için, komut satırına UN yazın ve Enter tuşuna bastıktan sonra aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi açılan Çizim Birimleri “Drawing Units” iletişim kutusunun Uzunluk “Length” aşağı açılır listesinden Mimari “Architectural“ seçeneğini seçin.

Taramaları “Hatch” Ölçekleme

Taramaları “Hatch” herhangi bir kapalı alana eklediğinizde, katı bir desen gibi görünebilir veya hiç görünmeyebilirler. Çoğu zaman bu durum, taramaların “hatch” doğru görünmesini sağlamak için, Tarama Yaratma “Hatch creation” panelinden kolayca ayarlanabilen uygun olmayan ölçekler yüzünden gerçekleşir.

Şeritin Çizim “Draw” panelindeki komut düğmesini tıklayarak veya komut satırına H yazıp Enter tuşuna basarak HATCH komutunu çalıştırın. Şeritte geçici bir Tarama Yaratma “Hatch Creation” sekmesi görünecektir. Tarama modelini seçin ve ardından taramayı eklemek istediğiniz alanı belirleyin.

Şayet tarama deseninin boyutu çok küçük veya çok büyükse, taramanızın ölçeğini Tarama Yaratma “Hatch Creation” sekmesinin Özellikler “Properties”  özellikler panelinin aşağıdaki şekilde kırmızı renkli kutu içerisinde gösterilen ölçek alanından değiştirin.

Şayet desen çok küçükse ölçek alanındaki değeri arttırmanız gerekir ve şayet tarama geniş aralıklıysa ölçek değerini azaltmanız gerekir. Aşağıdaki şekilde ANSI 31 tarama “hatch” desenimin 1, 0.05 ve 50‘lik ölçeklerde nasıl göründüğünü görebilirsiniz.

Taramaları çiziminize ekledikten sonra bile şayet taramayı “hatch” tekrar seçerseniz, tarama ölçeğini veya diğer özellikleri değiştirebileceğiniz şeritte Tarama Yaratma “Hatch Creation” sekmesi tekrar görüntülenecektir.

Ayrıca, taramanızın “hatch” ölçeğini Özellikler “Properties” paletinden de değiştirebilir, sadece tarama “hatch” modelini seçin ve ardından PR yazıp Enter tuşuna basın. Bu Özellikler “Properties” paleti açacaktır. Paletin Desen “Pattern” bölümüne inin ve aşağıdaki resimde gösterildiği gibi ölçeği değiştirin.

Görüntü Bakışlarını “Viewport” Ölçekleme

Çizimler genellikle model alanında yaratılırlar. Ancak metinler, antet blokları ve çizim ile ilgili diğer gerekli bilgiler genellikle yerleşim “layout” veya kağıt alanında eklenir. Bu bölümde, kâğıt alanda görüntü bakışları “viewport” oluşturma ve çiziminize uygun olarak ölçeklerini değiştirme yöntemlerini açıklayacağım.

Bu özelliği açıklamak için, aşağıdaki şekilde görünen basit cephe çizimini kullanıyorum.

Yukarıdaki şekilde gördüğünüz bu çizim model alandadır; ancak biz bunu, yerleşimde “layout” farklı ölçeklerdeki görüntü bakışlarına “viewport” yerleştireceğiz. Çizim alanının sol alt tarafında bulunan sekmelerden Yerleşim1 “Layout1” sekmesini seçerek başlayın; yeni düzen sekmesi oluşturmak için, + simgesine de basabilirsiniz.

Yerleşim “Layout” alanı varsayılan bir görünümle açılır ve model alan resminiz buna otomatik olarak eklenir. Mevcut görünümü silin ve ardından aşağıdaki şekilde görünen resimde gösterildiği gibi Sayfa Yapısı “Page Setup“ komut düğmesine tıklayın.

Açılan Sayfa Yapısı Yöneticisinde “Page Setup Manager“ Düzenleme “Modify” düğmesine tıklayın ve yazıcı/ baskı makinesi “printer/plotter” ve sayfa boyutu “page size“ gibi yerleşim “layout” ayarlarını değiştirin. Ben baskı makinesi “Plotter” olarak DWG’den PDF’ye.pc3 “DWG to PDF.pc3” ve kağıt boyutu “paper size” olarak ISO A1 kağıt boyutunu olarak seçtim.

Bu değişiklikleri yaptıktan sonra tüm açık pencereleri kapatmak için, OK düğmesine tıklayın. Şimdi görüntü bakışlarımızı “viewport” oluşturmaya başlayacağız.

Komut satırına -VPORTS yazın ve Enter tuşuna basın (VPORTS yazısının önüne tire () işaretlemeyi unutmayın). Şimdi baski makinesi “plotter” marjini içinde yerleşimin “layout” sol üst köşesine yakın bir noktaya tıklayın ve sonra başka bir görüntü bakışı “viewport” oluşturmak için, başka bir noktaya tıklayın. Komutu tekrar çalıştırın ve aynı yerleşim “viewport” görünümünde iki tane daha görüntü bakışı “viewport” oluşturun.

Tüm görüntü bakışlarını “viewport” oluşturduktan sonra yerleşim “layout” alanınız aşağıdaki şekilde görünene benzemelidir.

Şu anda, görüntü bakışı “viewport” içindeki çizim ölçeği AutoCAD tarafından otomatik olarak ayarlanır; ancak bunu manuel olarak değiştirebilirsiniz. Ölçeği değiştirmek için görüntü bakışının “viewport” sınırını tıklayarak seçtikten sonra, aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere, durum çubuğundaki ölçek “scale” düğmesinden ölçeği değiştirin.

Şayet kullanmak istediğiniz ölçek, listede mevcut değilse, Ekle “Add” düğmesini kullanarak kendi özel ölçeğinizi de ekleyebilirsiniz. Özel ölçeği eklemek için herhangi bir görüntü bakışını “viewport” seçin; ardından yukarıdaki resimde gösterildiği gibi durum çubuğundan ölçek seçeneğine tıklayın ve ölçek listesinden Özel “Custom” seçeneğini seçin.

Aşağıdaki şekilde görünen Çizim Ölçeklerini Düzenleme “Edit Drawing Scales” iletişim kutusu açılacaktır. Örneğin, bu listeye 1: 6‘lık bir ölçek eklemek istediğimizi varsayalım.

Bir sonraki pencerenin isim “name” alanına 1: 6 yazın ve ardından kağıt birimi “paper unit” alanına 1 ve çizim birimi “drawing unit“ alanına 6 yazın. Değişiklikleri kabul etmek ve tüm açık pencereleri kapatmak için OK düğmesine tıklayın.

Yeni ölçeğinizin artık listeye eklendiğini fark edeceksiniz ve şimdi onu görüntü bakışlarınızda “viewport” kullanabilirsiniz.

Sonuç

Bu makalem, AutoCAD‘in farklı araç ve özelliklerinde ölçek “scale” komutunun kullanılmasıyla ilgiliydi. AutoCAD‘de, AutoCAD’in Koşullu Ölçek “Annotative Scale” Özelliğini Anlama isimli makalemde daha önce tartışıldığı gibi buraya eklemediğim Annotative scale gibi bazı özellikler hala var.

Bu makaleyi faydalı bulacağınızı umuyorum. Şayet bu makalemle ilgili herhangi bir sorunuz varsa, aşağıdaki yorum kutusuna yazarak bana haber verin ve lütfen makaleyi paylaşmayı unutmayın.

 

Hakkında Sertan Türkan

AutoCAD Beyni

Bunu da Kontrol edin

Revitte Bir Bölge Planı “Plan Region” Oluşturma

Revit’te plan görünüşünün geri kalanı için kullanılan kesme düzleminden farklı bir yükseklikte bir kesme düzlemi …

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Yardıma mı ihtiyacınız var? Chat with us
Bir görüşme başlatmak için lütfen önce gizlilik politikamızı kabul edin.