Model Alan “Modelspace” veya Kağıt Alanı “Paperspace” Kavgası

Sekil-1Sekil-2

Diğer CAD uzmanlarının yıllardır üzerinde tartıştıkları bir konu da AutoCAD’de Model alan “Model space”  ve Kağıt alan “Paper space”  konusudur. İşin ilginç tarafı, bu konu ile ilgili olarak ben hala hangisinin en iyi yol olduğu sonucuna ulaşamadım. Ben bu konunun bu kadar uzun süre çözülmeden kalmasının sebebinin sosyal davranış ve algı ile ilgili felsefi bir konu olduğunu düşünüyorum.

Benim bu makalede tartışacağım notları ve ölçüleri modelle birlikte model alana mı yoksa görüntü bakışı olarak kağıt alanına mı koymanın daha iyi olduğunu anlatmak olacaktır. Çizime ekleyeceğimiz notlar ile ilgi olarak herhangi bir kavram kargaşası yok aslında; Ben notları çizimin içerisinde herhangi bir noktayı gösteren kılavuzlarla birlikte referanslıyorum; örneğin, modelin içerisindeki bir nesneyi açıklayan herhangi bir açıklama. Tabi ki burada çiziminizin en üstünde başlık olarak eklemek isteyebileceğiniz genel notlardan bahsetmiyorum.

Kısacası, her iki yönteminde avantajları ve dezavantajları vardır ve her bir yöntem farklı durumlarda iyidir. Model alanı kullanarak, notlar ve ölçüler bir XREF içerisine kaydedilebilirler ve birden fazla çizimde tekrar kullanılabilirler. Aynı notu birden fazla kez yazmamızın bir anlamı yok değil mi? Bazen bu farklı çizimlerde farklı notları göstermek veya gizlemek istediğinizde uymak zorunda olduğunuz tabaka “layer” sistemine fazladan karmaşıklık eklemektedir. Bir başka tartışma da notlar ve ölçüler için model alanı kullanmanın notların veya ölçülerin ilişkilendirildikleri nesneler ile ilişkilerinin bozulmalarının daha az olasılığı olduğu için, daha sağlam bir yöntem olduğu konusunda çıkmaktadır. Notlar veya ölçüler için model alanı kullanmanın asıl faydalarından bir tanesi notları ve ölçüleri kağıt alanda görüntü bakışlarında “viewport” düzgünce görüntületebilmek için birçok yazı/ölçü ölçeği ile çalışmak zorunda olma zorunluluğumuzdur. Bu sorun ilişkili stillerin kullanımı ile aşılabilmekte olsa da, bu da bu makalede bahsetmeyeceğim ilişkili stillerin kendi sorunlarını gündeme getirmektedir.

Tam tersi olarak, notları ve ölçüleri kağıt alanına yerleştirme bizi birçok farklı ölçek ile çalışma zorunluluğundan kurtarır. Çizime 1:1 olarak ölçeğini kullanarak notlar koyabilir ve ölçülendirebiliriz. Bu muhtemelen daha kolay olacaktır. Bununla birlikte, bu şekilde çalışma ölçüleri/notları tekrar kullanma gibi bu nesnelerin daha önceden sahip olduğu bazı fonksiyonlarının kaybına yol açacaktır. Ayrıca, yanlışlıkla taşınan bir görüntü bakışı notların ve ölçülerin çizim içerisinde bir noktayı gösteren ilişkilendirilmiş oldukları nesnelerle ilişkilerinin son bulduğu özellikle hiç bir uyarı olmaksızın gerçekleşen durumlar için ideal olmayan istenmeyen hatalara sebep olabilir.

Peki, en iyi yöntem hangisidir? … Bu sorunun doğru cevabı yoktur. En azında genel bir doğru cevabı yoktur. Doğru cevap üzerinde çalıştığınız projenin büyüklüğü gibi birçok faktöre bağlı olup; ihtiyaçlarınıza göre değişecektir. Şayet çok büyük projelerde çalışıyorsanız, notları gerekli birçok çizim üzerinde tekrar kullanabileceğiniz yer olan bir XREF’in üzerine koymak daha avantajlıdır. Diğer taraftan, XREF’in bir veya iki kez kullanılması gerekecek çok küçük projeler için, bu iş sizin ilave bir çaba harcamanızı gerektirecektir! İkinci durumda model alanda ölçülerinizi/notlarınızı ölçekleri ve yerleşimleri “layout” değiştirmeksizin seçmek çok daha kolaydır.

Düşünülmesi gereken diğer bir faktör de, notlarla 10 yıl boyunca %99 kağıt alan üzerinde çalışan birisi için, alışkanlıkların değiştirilmesinin zorluğudur. Bu kullanıcının bu yeni yönteme adapte olması çok zor olacaktır. Ayrıca bu kullanıcı için model alandaki notlar ölçülerle çalışmak bu kişinin hızını yavaşlatacaktır. Bu belli bir şekilde çalışmaya alışmış kullanıcılar için üzerinde düşünülmesi gereken bir konudur. Bu kullanıcıyı diğer yöntemi kullanmaya zorladığınız zaman, işleri yapmak daha uzun sürecek ve daha fazla çaba gerekecektir.

Makalemin başında da belirttiğim gibi, kağıt alanı model alan kavgasında yapabileceğimiz çokta fazla bir şey yoktur. Bu kavgada gözlemlediğim en ilginç şey, kullanıcıların bu konuyla ilgili tartışmalarda ne kadar çabuk gerildikleridir. Bu konu ile ilgili olarak bazı kullanıcıların diğer yöntemi kullanmanın daha kolay olduğunu söyleyen kullanıcılara gerçekten sinir olduklarını gördüm. Benim genel düşüncem, bu kavganın diğer yöntemin nasıl çalıştığının tam olarak bilinmemesinden veya yanlış bilinmesinden kaynaklandığı yönündedir. Örneğin, model alanı kullanan bir kullanıcı DIMASSOC sistem değişkeni değerinin farkında olmadığı durumlarda ölçüler model alana taşınan nesneleri kesinlikle takip etmeyeceği için,   kendi yönteminin açıkça daha iyi olduğunu belirtmiş.

Yani temelde,  ben uzun zamandır süren kavganın kullanıcıların kendi kullandıkları yöntemin haricindeki diğer yöntemin faydalarını anlama eksikliğinden kaynaklandığı sonucuna vardım. Şuna inanıyorum ki, bu anlamsız kavgada karşı yöntemi anlamamakta yapılan ısrar ne bir fayda sağlayacaktır ne de bu kavgayı bitirecektir. Kullanıcılar ufuklarını genişletene ve kullandıkları yöntemin yanlış olabileceğini sorgulayana dek bu süregelen kavga devam edecektir.